Organiese chemie
| Term | Definisie |
|---|
| Homoloë reeks | ’n Reeks organiese verbindings wat deur dieselfde algemene formule beskryf kan word, waarin een lid van die volgende verskil met ’n CH₂-groep. |
| Funksionele groep | ’n Binding of ’n atoom of ’n groep atome wat die fisiese en chemiese eienskappe van ’n groep organiese verbindings bepaal. |
| Versadigde verbinding | ’n Verbinding waarin daar geen meervoudige bindings tussen C-atome in die koolwaterstofketting is nie. |
| Onversadigde verbinding | ’n Verbinding met een of meer meervoudige bindings (dubbel of trippel) tussen C-atome in die koolwaterstofketting. |
| Struktuurisomere | Organiese molekule met dieselfde molekulêre formule maar verskillende struktuurformules. |
| Polimeer | ’n Groot molekuul saamgestel uit kleiner monomeereenhede wat kovalent in ’n herhalende patroon aan mekaar gebind is. |
Kookpunt, dampdruk en smeltpunt word in die les oor fisiese eienskappe van organiese verbindings gedefinieer.
Reaksietempo’s en ewewig
| Term | Definisie |
|---|
| Reaksietempo | Die verandering in konsentrasie van reaktanse of produkte per eenheidtyd. |
| Aktiveringsenergie | Die minimum energie wat nodig is vir ’n reaksie om plaas te vind. |
| Katalisator | ’n Stof wat die tempo van ’n chemiese reaksie verhoog sonder dat dit self ’n permanente verandering ondergaan. |
| Eksotermiese reaksie | ’n Reaksie wat energie vrystel (ΔH < 0). |
| Endotermiese reaksie | ’n Reaksie wat energie absorbeer (ΔH > 0). |
| Chemiese ewewig | ’n Dinamiese ewewig in ’n geslote sisteem wanneer die tempo van die voorwaartse reaksie gelyk is aan die tempo van die terugwaartse reaksie. |
Le Chatelier se beginsel is in die les oor chemiese ewewigsberekeninge.
Sure en basisse
| Term | Definisie |
|---|
| Arrhenius-suur / -basis | ’n Suur vorm waterstofione (H⁺) of hidroniumione (H₃O⁺) wanneer dit in water oplos; ’n basis vorm hidroksiedione (OH⁻) wanneer dit in water oplos. |
| Lowry–Brønsted-suur / -basis | ’n Suur is ’n protonskenker (H⁺-skenker); ’n basis is ’n protonontvanger (H⁺-ontvanger). |
| Amfoliet (amfiprotiese stof) | ’n Stof wat as óf ’n suur óf ’n basis kan optree (bv. H₂O, HCO₃⁻). |
| Sterk / swak suur | ’n Sterk suur ioniseer volledig in water; ’n swak suur ioniseer onvolledig en vorm ’n lae konsentrasie H₃O⁺. |
| Gekonsentreerde / verdunde suur | ’n Gekonsentreerde suur bevat ’n groot hoeveelheid suur in verhouding tot die volume water; ’n verdunde suur bevat ’n klein hoeveelheid. |
| Hidrolise | Die reaksie van ’n sout met water. |
| Ekwivalensiepunt | Die punt waar die suur en basis volledig in die molverhouding van die gebalanseerde vergelyking gereageer het. |
| Eindpunt | Die punt in ’n titrasie waar die indikator van kleur verander. |
Elektrochemie
| Term | Definisie |
|---|
| Oksidasie | ’n Verlies van elektrone (’n toename in oksidasiegetal). |
| Reduksie | ’n Wins van elektrone (’n afname in oksidasiegetal). |
| Oksideermiddel | ’n Stof wat gereduseer word (elektrone opneem). |
| Reduseermiddel | ’n Stof wat geoksideer word (elektrone verloor). |
| Anode / katode | Die anode is die elektrode waar oksidasie plaasvind; die katode is die elektrode waar reduksie plaasvind. |
| Galvaniese sel | ’n Sel waarin chemiese energie na elektriese energie omgeskakel word (’n spontane reaksie). |
| Elektrolitiese sel | ’n Sel waarin elektriese energie na chemiese energie omgeskakel word (’n nie-spontane reaksie). |
| Elektrolise | Die chemiese proses waarin elektriese energie gebruik word om ’n nie-spontane chemiese verandering te veroorsaak. |
Geheuehulpe: OVER RWO — Oksidasie Verlies, Reduksie Wins (van elektrone). Oksidasie by die anode, reduksie by die katode. Die oksideermiddel word self gereduseer.