Hoe definisies nagesien word
- Die meeste definisies is 2 punte werd, en die punte lê op sleutelwoorde. As jy een sleutelwoord uitlaat, verloor jy ’n punt; as jy die kernidee uitlaat, verloor jy albei.
- Leer hulle woord vir woord, maar verstaan hulle — baie vrae vra jou om ’n wet onmiddellik nadat jy dit gegee het, toe te pas.
- Wette wat eweredigheid behels, het albei dele nodig (bv. “direk eweredig aan … en omgekeerd eweredig aan …”) en voorwaardes soos “by konstante temperatuur” of “in ’n geïsoleerde sisteem”.
Algemene puntverliese: “spoed” in plaas van “snelheid”; “krag” in plaas van “netto krag”; “in die rigting van die netto krag” vergeet; “geïsoleerde sisteem” of “by konstante temperatuur” uitlaat.
Kragte en beweging
| Term | Definisie |
|---|
| Newton se eerste wet | ’n Voorwerp bly in ’n toestand van rus of eenvormige (konstante) snelheid tensy ’n netto (resulterende) krag daarop inwerk. |
| Traagheid | Die eienskap van ’n voorwerp wat veroorsaak dat dit ’n verandering in sy toestand van rus of eenvormige beweging teenwerk. |
| Newton se tweede wet | Wanneer ’n netto krag op ’n voorwerp inwerk, versnel die voorwerp in die rigting van die netto krag; die versnelling is direk eweredig aan die netto krag en omgekeerd eweredig aan die massa. |
| Newton se derde wet | Wanneer voorwerp A ’n krag op voorwerp B uitoefen, oefen voorwerp B gelyktydig ’n teenoorgesteld gerigte krag van gelyke grootte op voorwerp A uit. |
| Normaalkrag | Die loodregte krag wat deur ’n oppervlak uitgeoefen word op ’n voorwerp wat daarmee in kontak is. |
| Wrywingskrag | Die krag wat die beweging van ’n voorwerp teenwerk en parallel aan die oppervlak inwerk. |
| Vryval | Beweging waartydens die enigste krag wat op ’n voorwerp inwerk die gravitasiekrag is. |
| Projektiel | ’n Voorwerp waarop die enigste krag wat inwerk die gravitasiekrag is. |
Sien ook die momentumdefinisies (momentum, impuls, behoud van lineêre momentum, geïsoleerde sisteem, elastiese botsing) in die les oor momentum en Newton se tweede wet, en Newton se wet van universele gravitasie in die gravitasieles.
Arbeid, energie en drywing
| Term | Definisie |
|---|
| Arbeid | Die produk van die krag en die verplasing in die rigting van die krag: W = FΔx cos θ. |
| Arbeid-energie-stelling | Die arbeid wat deur ’n netto krag op ’n voorwerp verrig word, is gelyk aan die verandering in die kinetiese energie van die voorwerp. |
| Konserwatiewe krag | ’n Krag waarvoor die arbeid verrig om ’n voorwerp tussen twee punte te beweeg, onafhanklik is van die pad gevolg (bv. gravitasiekrag). |
| Nie-konserwatiewe krag | ’n Krag waarvoor die arbeid verrig van die pad gevolg afhang (bv. wrywing, lugweerstand, toegepaste krag). |
| Beginsel van behoud van meganiese energie | In ’n geïsoleerde sisteem bly die totale meganiese energie konstant. |
| Drywing | Die tempo waarteen arbeid verrig of energie verbruik word. |
Doppler-effek, elektrisiteit en die foto-elektriese effek
| Term | Definisie |
|---|
| Doppler-effek | Die verandering in frekwensie (of toonhoogte) van die klank wat ’n luisteraar waarneem omdat die klankbron en die luisteraar verskillende snelhede relatief tot die medium van klankvoortplanting het. |
| Emk | Die maksimum energie wat deur ’n battery verskaf word per coulomb (eenheidslading) wat daardeur beweeg. |
| Interne weerstand | Die weerstand binne ’n battery wat veroorsaak dat energie daarbinne na hitte omgeskakel word. |
| Ohm se wet | Die potensiaalverskil oor ’n geleier is direk eweredig aan die stroom in die geleier by konstante temperatuur. |
| Faraday se wet van elektromagnetiese induksie | Die geïnduseerde emk is direk eweredig aan die tempo van verandering van magnetiese vloed (vloedkoppeling). |
| Foto-elektriese effek | Die proses waardeur elektrone uit ’n metaaloppervlak vrygestel word wanneer lig van geskikte frekwensie daarop inval. |
| Werksfunksie | Die minimum energie wat ’n elektron in die metaal nodig het om uit die metaaloppervlak vrygestel te word. |
| Drumpelfrekwensie | Die minimum frekwensie van lig wat nodig is om elektrone uit ’n sekere metaaloppervlak vry te stel. |